Κυριακή, 22 Δεκεμβρίου 2013

Μια άλλη άποψη

Πολύς λόγος έχει γίνει τελευταία για τη παρακάτω φωτογραφία και για τα μηνύματα μιας ‘’δεμένης οικογένειας’’ και τις αξίες που υποτίθεται ότι περνά.

Όπως βλέπετε όλοι κάθονται στο τραπέζι καλοντυμένοι, ατσαλάκωτοι, τα παιδιά αν και μεγάλα, φοράνε σαλιάρες για να μη λερώσουν τα ρούχα τους, ο μπαμπάς κάθεται στη κεφαλή του τραπεζιού φορώντας γραβάτα, η γιαγιά δίπλα στη κόρη ή στη νύφη και η τελευταία τους σερβίρει όλους. Τελευταία παρατήρηση που πιθανόν διέφυγε της προσοχής σας είναι ότι κάθονται ξεχωριστά οι γυναίκες από τους άντρες!
Φωτογραφία μεταπολεμική, που περιλαμβανόταν στα αναγνωστικά της δεκαετίας του 1950.

Με αφορμή λοιπόν αυτή τη φωτογραφία έκανα κάποιες σκέψεις. Μπορείτε να κάνετε ελεύθερα τα σχόλια σας. Εγώ απλά καταθέτω τη δική μου άποψη.

Όλα λοιπόν ήταν τόσο καλά και οι οικογένειες τόσο πρότυπο ώστε 60 και πλέον χρόνια μετά να κάνουμε μια τέτοια αντιπαραβολή με το σήμερα; Τότε η Ελλάδα ήταν μετεμφυλιακή και τώρα είναι μνημονιακή. Αυτό είναι το μόνο κοινό σημείο που βρίσκω.

Τι σχέση μπορεί να έχει το σήμερα της εικόνας, της ταχύτητας, των απαιτήσεων ενός διαφορετικού κόσμου, ώστε να υπάρχει οποιαδήποτε σύγκριση;

Μήπως άραγε αυτά τα παιδιά που βέβαια μεγάλωσαν από τότε, δεν είναι οι σημερινοί μας τραπεζίτες, οι κυβερνήτες μας, οι εξουσιαστές της ζωής μας; Από αυτή την οικογένεια δεν πήραν λοιπόν τις αρχές τους; Ή όχι;
Άρα, τι έγιναν οι κανόνες της καλής και δεμένης οικογένειας; Μήπως ήταν άνθρακες ο θησαυρός;

Η καλή νοικοκυρά είναι δούλα και κυρά; Ωραίος ρόλος αλήθεια, που όμως οι γυναίκες τον έφτυσαν κατάμουτρα και πήραν τη ζωή στα χέρια τους.

Ο μπαμπάς δίνει το πρότυπο φορώντας γραβάτα με μπριγιαντίνη στο μαλλί! Η εμφάνιση αυτή είναι άραγε τόσο ουσιώδης ώστε να αποτελεί το κρίκο για μια ενωμένη οικογένεια;

Οι γιαγιάδες πλέον δεν φοράνε κεφαλομάντηλο, είναι λιγάκι..λιγάκι λέω ..ποιο σύγχρονες!  

Επίσης υπήρχαν και οι άλλες οικογένειες που η φωτογραφία δεν ήθελε να τις υπενθυμίζει στο κόσμο. Με το μπαμπά εξορία ή μετανάστη, με τη μαμά να ξενοπλένει και να ξενοδουλεύει και τη γιαγιά στο χωράφι από το πρωί μέχρι το βράδυ. Με παιδιά, όχι τόσο καθαρά, πολλά λουστράκια, ή με το νταμπλά να πουλάνε από τσατσάρες μέχρι κουλούρια και τα κοριτσάκια στο βελόνι για να μάθουν μια τέχνη και να παντρευτούν στα 15 τους… και πολλά λέω.

Σκεφτείτε λοιπόν κι αυτές τις διαφορές, συγκρίνετε τις με την εικόνα κι ό,τι δεν σας ταιριάζει, πετάξτε το.. .

Γιατί είπαμε το κάθε νόμισμα έχει και την άλλη όψη…
Το πατρίς, θρησκεία, οικογένεια ουδόλως μας ωφέλησε, με τη δογματική ερμηνεία που το χρησιμοποίησαν κάποιοι, παρότι η έννοια της κάθε λέξης έχει ιδιαίτερη αξία. Παραμένουμε στην ουσία κι όχι στο παρασύνθημα.
Κείμενο: Άννα Γαλανού

Πέμπτη, 14 Νοεμβρίου 2013

Αρχαίοι Έλληνες... Μια άποψη.

Αφορμή για το κείμενο που ακολουθεί στάθηκε  το βιβλίο που διάβασα πρόσφατα ‘’Η γέννηση της τραγωδίας’’ του Φρίντριχ Νίτσε.
Στο 15ο  κεφάλαιο αναφέρεται στους Έλληνες. Παραθέτω αυτούσιο το κείμενο:

‘’Αποδεδειγμένα σε κάθε περίοδο της εξέλιξής του ο δυτικοευρωπαϊκός πολιτισμός προσπάθησε να απελευθερώσει  τον εαυτό του από τους Έλληνες’’.

Η προσπάθεια αυτή είναι διαποτισμένη με βαθύτατη δυσαρέσκεια, διότι οτιδήποτε κι αν δημιουργούσαν,  φαινομενικά πρωτότυπο και άξιο θαυμασμού, έχανε χρώμα και ζωή στη σύγκρισή του με το ελληνικό μοντέλο,  συρρικνωνότανε, κατέληγε να μοιάζει με φθηνό αντίγραφο, με καρικατούρα.
Έτσι ξανά και ξανά μια οργή ποτισμένη με μίσος ξεσπάει εναντίον των Ελλήνων, εναντίον αυτού του μικρού και  αλαζονικού έθνους, που είχε το νεύρο να ονομάσει βαρβαρικά ότι δεν είχε δημιουργηθεί στο έδαφός του.
Κανένας από τους επανεμφανιζόμενους εχθρούς τους δεν είχε την τύχη να ανακαλύψει το κώνειο, με το οποίο θα μπορούσαμε μια για πάντα να απαλλαγούμε απ' αυτούς. Όλα τα δηλητήρια του φθόνου, της ύβρεως, του μίσους έχουν αποδειχθεί ανεπαρκή να διαταράξουν την υπέροχη ομορφιά τους.



Έτσι οι άνθρωποι συνεχίζουν να νιώθουν ντροπή και φόβο απέναντι στους Έλληνες. Βέβαια, πού και πού, κάποιος εμφανίζεται που αναγνωρίζει ακέραιη την αλήθεια, την αλήθεια που διδάσκει ότι οι Έλληνες είναι οι ηνίοχοι κάθε επερχόμενου πολιτισμού και σχεδόν πάντα τόσο τα άρματα όσο και τα άλογα των επερχόμενων πολιτισμών είναι πολύ χαμηλής ποιότητας σε σχέση με τους ηνίοχους, οι οποίοι τελικά αθλούνται οδηγώντας το άρμα στην άβυσσο, την οποία αυτοί ξεπερνούν με αχίλλειο πήδημα.

Ποτέ μου δεν υπήρξα Εθνικίστρια. Είμαι υπέρ της ισότητας των λαών, όχι των κρατών, εναντίον κάθε μορφής βίας και ρατσισμού και επίσης θεωρώ ότι κάθε πολιτισμός, αρχαίος ή σύγχρονος έχει να δείξει και να προβάλει πολλά επιτεύγματα, που καμιά φορά ξεπερνούν ακόμα και τη τολμηρότερη φαντασία. Επίσης θεωρώ ότι οι λαοί στο σύνολό τους, ειδικά σήμερα, έχουν να προτάξουν ένα κοινό θέμα. Τη φτώχεια και την ανασφάλεια.  Όλα τα άλλα είναι κόλπα και τερτίπια ισχυρών και αδίστακτων ηγετών που με το ‘’διαίρει και βασίλευε’’, αποκομίζουν τεράστια κέρδη από την εξαθλίωση του κόσμου. Η αρχή του τέλους του πλανήτη; Ίδωμεν.

Το παραπάνω απόσπασμα που αναφέρεται στους Έλληνες ήταν όμως η αφορμή για να ‘’ψάξω’’ λίγο παραπάνω τις βάσεις των επιστημών και της φιλοσοφίας, που όπως όλοι γνωρίζουν ακουμπούν στην Αρχαία Ελλάδα. 

1.  ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ – ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ
Θεωρητική και θετική φιλοσοφία, δεν απέχουν σχεδόν καθόλου. Η μια ερμηνεύει ή τις περισσότερες φορές παραπέμπει στην άλλη. Έτσι λοιπόν πολλοί φιλόσοφοι που αναφέρονταν κυρίως σε ψυχική υπέρβαση και σε πνευματιστική αναζήτηση, με την ίδια επιτυχία αφιερώθηκαν και απέδειξαν ότι η φιλοσοφία δεν έχει όρια, ούτε περιορισμούς όταν αφήνεται μυαλό ελεύθερο να δημιουργήσει στο σύμπαν. 
Θαλής ο Μιλήσιος: Ο πρώτος φιλόσοφος που χαρακτηρίστηκε σοφός.
Γεωμετρία: (έννοια των παράλληλων ευθειών, έννοια των γωνιών και τα πρώτα θεωρήματα, ομοιότητες τριγώνων, το γνωστό σε όλους θεώρημα του Θαλή, υπολόγισε επακριβώς το ύψος των πυραμίδων κ.α.)
Αστρονομία: (μέτρησε τη διάρκεια του έτους, 365 ημέρες, προσδιόρισε το βορρά – Νότο, ισημερίες, ανισότητα και διαχωρισμός των εξαμήνων σε χειμερινό και θερινό κ. α.)
Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος:
Μαθηματικά: (Θεωρήματα γεωμετρίας και σχεδίασε το πρώτο παγκόσμιο χάρτη του τότε γνωστού κόσμου).
Αστρονομία: (υπολόγισε επακριβώς την απόσταση του ήλιου και της σελήνης από τη γη, απέδειξε ότι η γη είναι μετέωρη στο σύμπαν κι ότι έχει σχήμα κυλινδρικό)
Πυθαγόρας ο Σάμιος: Θεωρείται ο πατέρας της Αριθμητικής, με το βιβλίο του η θεωρεία των αριθμών.
Ήταν ο ιδρυτής του πρώτου Πανεπιστημίου στο κόσμο, στον Κρότωνα της κάτω Ιταλίας, όπου συστηματικά μελετούσαν αριθμητική και Γεωμετρία.
(Το γνωστό σε όλους  μας Πυθαγόρειο θεώρημα… το τετράγωνο της υποτεινούσης, ισούται με το άθροισμα των τετραγώνων των δυο κάθετων πλευρών, ανακάλυψε τα ασύμμετρα μεγέθη, τα πολυεδρικά σχήματα, κατασκεύασε τη μουσική κλίμακα)
Ιπποκράτης ο Χίος: Ένας ευφυέστατος κατ’ εξοχήν γεωμέτρης που έγραψε τα πρώτα στοιχεία Γεωμετρίας, και επίσης ασχολήθηκε με το πρόβλημα και τη λύση του διπλασιασμού του κύβου (το έλυσε με αναλογικό τρόπο, εισάγοντας και την έννοια αναλογίες που μέχρι τότε δεν υπήρχε)
Ευκλείδης: Έγραψε το κορυφαίο έργο ‘’Στοιχεία’’, (13 συνολικά βιβλία) όπου συμπεριλαμβάνει 372 θεωρήματα και 93 προβλήματα. Έγραψε το βιβλίο ‘’Δεδομένα’’ που αναφέρεται σε 94 θεωρήματα ανώτερης γεωμετρίας. Το βιβλίο του ‘’περί διαιρέσεων’’, ‘’Πορίσματα’’, ‘’Μηχανικά’’, επίσης ασχολήθηκε με την ΟΠΤΙΚΗ για πρώτη φορά, και έγραψε το βιβλίο ‘’οπτικά’’.
Ερατοσθένης ο Κυρηναίος: Μαθηματικός, Φυσικός, Γεωγράφος, Αστρονόμος, Ιστορικός και Φιλόλογος σπούδασε και αργότερα δίδαξε στην Αλεξάνδρεια όπου και διετέλεσε διευθυντής της μοναδικής βιβλιοθήκης της. Κατασκεύασε το ‘’Μεσολάβιο’’ ένα όργανο με το οποίο έλυσε τον διπλασιασμό του κύβου (Δήλιο πρόβλημα). Ήταν ο πρώτος που στο βιβλίο του ‘’Γεωγραφικά’’ μέτρησε για πρώτη φορά τη περίμετρο της γης, ίση με 250.000 στάδια δηλ. 39.690 χιλιόμετρα πέφτοντας έξω 310 χιλιόμετρα. Οριοθέτησε το γεωγραφικό μήκος και γεωγραφικό πλάτος της γης και κατασκεύασε τον πρώτο παγκόσμιο μαθηματικό χάρτη της γης με τους μεσημβρινούς και τους παράλληλους κύκλους.
Έγραψε πολλά βιβλία όμως έχουν διασωθεί ελάχιστα: Χρονογραφίες, Γεωγραφικά,  περί μεσοτήτων, Καταστερισμοί (αστρονομία), Περί αρχαίας κωμωδίας (Κριτική)
Αρχιμήδης: Μη μου τους κύκλους τάραττε, είπε στο Ρωμαίο στρατιώτη που εμπόδιζε τον ήλιο να φθάσει στα κάτοπτρα που είχε στήσει και μ’ αυτά έκαιγε τα πλοία των Ρωμαίων στις Συρακούσες!!  Εύρηκα, φώναζε όταν πετάχτηκε ημίγυμνος στο δρόμο, αφού μέσα στη μπανιέρα του ανακάλυψε την άνωση! Πρώτος διατύπωσε το νόμο της Μηχανικής για τους μοχλούς: Δος μοι πα στω και ταν γαν κινάσω       (δώσε μου σημείο να στηριχτώ και θα κινήσω τη γη) Διασώθηκαν πολλά συγγράμματα του:  ‘’Περί σφαίρας και κυλίνδρου’’, ‘’Κύκλου μέτρησις’’, ‘’Περί πολυέδρων’’, ‘’Κέντρα βάρους επιπέδων’’ κ.α. πολλά
Υπατία, Διοκλής, Αναξαγόρας, Διογένης ο Λαέρτιος, Δημόκριτος, Πλάτωνας, Αριστοτέλης και αρκετοί ακόμα μαθηματικοί, γεωμέτρες και αστρονόμοι είναι οι πρωτοπόροι στο τομέα των θετικών επιστημών.

2.   ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ
Πολλά θα μπορούσε να γράψει κανείς για τους αρχαίους Έλληνες αρχιτέκτονες.  Από τις οχυρωμένες Μυκηναϊκές ακροπόλεις, τους θολωτούς τάφους, τα θέατρα, τους ναούς και τους ρυθμούς που τους κοσμούσαν περίτεχνα. (Δωρικός, Κορινθιακός, Ιωνικός). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον μου προκάλεσε το πρωτοποριακό δίκτυο ύδρευσης καθώς και το σύστημα αποχέτευσης, που ανακαλύφθηκε στη Κνωσό, 3.000 χρόνων και πλέον, όπως επίσης και το κλιματικό περιβάλλον που δημιούργησαν οι Μινωίτες, αρχικά για τα λουλούδια και τα φυτά τους, κάτι σαν θερμοκήπιο με εξαερισμό, και στη συνέχεια με ειδικούς αεραγωγούς το χρησιμοποίησαν και στα σπίτια τους. Το πρώτο που αναφέρεται παγκόσμια. Επίσης τη πρωτιά στην οδοποϊία διεκδικούν δρόμοι που κατασκευάστηκαν στις Μυκήνες, μάλιστα ένας από αυτούς διασώζεται μέχρι σήμερα. Ο περιστρεφόμενος ναός του Επικούρειου Απόλλωνα, έργο του Ικτίνου, όπου κάθε χρόνο μετακινείται ακολουθώντας το Α΄ αστέρι της Μικρής Άρκτου. Σαν επίτευγμα επίσης της μηχανικής και αρχιτεκτονικής θεωρούνται οι πρώτες τοξωτές γέφυρες, η θερμομόνωση σε σπίτια φτιαγμένα με πρωτόλεια υλικά από πυλό και πέτρες και ενωμένα στις συνδέσεις τους με αβγά. Και φυσικά επιστέγασμα όλων ο Παρθενώνας. Το άλφα και το ωμέγα, η πεμπτουσία της Αρχιτεκτονικής.  

3.     ΓΛΥΠΤΙΚΗ
Η απόλυτη αρμονία σώματος και ψυχής, αναδεικνύεται περίτρανα μέσα από τα γλυπτά της αρχαιότητας. Σε κάποια αγάλματα, οι μύωνες, οι φλέβες, η ορμή της κίνησης, το κάλλος της ακινησίας, η ειρωνική διάθεση, η ωραιότητα, η φιλοσοφημένη μορφή… όλα αυτά συνθέτουν και συνυπάρχουν στις δημιουργίες που κοσμούν τα μουσεία τόσο της Ελλάδας, αλλά και πολλών άλλων του κόσμου.
Πολλοί ήταν οι καλλιτέχνες που στη συνέχεια προσπάθησαν να μιμηθούν τη γλυπτική των αρχαίων Ελλήνων, ιδιαίτερα οι Ρωμαίοι. Κακέκτυπα, όπως λέει και ο Νίτσε. Η τεχνική του Φειδία, του Πραξιτέλη, του Χαιρέστρατου, του Σκόπα, του Φυρόμαχου, του Στρατόνικου, του Δαμοφώντος και τόσων άλλων, δεν μπόρεσε ποτέ να αντιγραφεί. Ο Ερμής του Πραξιτέλη, το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς, έργο του Φειδία, το επίσης χρυσελεφάντινο άγαλμα του Δία, έργο του Δαμοφώντα, ο ηνίοχος (άγαλμα από μπρούτζο) έργο πιθανόν του Πυθαγόρα από το Ρήγιο, όπως και αμέτρητα άλλα, αποτελούν μνημεία τέχνης και ομορφιάς.

4.     ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ
Οι  αρχαίοι ναοί, ήταν όλοι διακοσμημένοι με παραστάσεις τόσο από τη καθημερινή ζωή όσο και από επικά κατορθώματα. Όλα τα αγάλματα και οι γλυπτές παραστάσεις είχαν χρώματα που τα έκαναν να μοιάζουν πιο πραγματικά, πιο ζωντανά. Ζωγραφική της αρχαιότητας, συναντάμε στις τοιχογραφίες της Κνωσού και της Σαντορίνης (φρέσκο).


5.    ΜΟΥΣΙΚΗ και ΜΟΥΣΙΚΟΙ
Η τέχνη της μουσικής δεν θα μπορούσε να λείπει από την αρχαία Ελλάδα. Τα βασικά μουσικά όργανα που χρησιμοποιούσαν ήταν στα  πνευστά ο αυλός, το αβικίνιο και η φλογέρα, στα έγχορδα η άρπα, η λύρα και η κιθάρα και στα κρουστά τα κρόταλα. Αναφέρομαι μόνο στα βασικά μουσικά όργανα, επειδή υπήρχαν πολλά ακόμα.  Η αρμονία έδενε με τους στίχους των ποιητών, του Πινδάρου, της Σαπφούς, του Ερατοκλή, του Θέογνη, του Πλούταρχου και άλλων σημαντικών ποιητών και ταυτόχρονα μουσικών.  Οι συνθέσεις υμνούσαν τις θεότητες, τους ήρωες. Ο Τέρπανδρος ποιητής και μουσικός επίσης ονομάστηκε ο πατέρας της Ελληνικής μουσικής, αφού πρώτος κατέγραψε μουσικές κλίμακες και φθόγγους, χρησιμοποιώντας τα γράμματα της αλφαβήτου. Επίσης εισήγαγε την επτάχορδη λύρα για πρώτη φορά.
  

6.     ΠΟΙΗΣΗ – ΧΟΡΟΣ
Μεγάλοι ποιητές εμφανίζονται με έργα τους να συνοδεύουν δρώμενα της εποχής τους, να υμνούν τον έρωτα, το πάθος, τα ηρωικά κατορθώματα όμως και να περιγράφουν καθημερινές συνήθειες απλών ανθρώπων.
Ανέφερα προηγουμένως το Πίνδαρο, τη Σαπφώ, τον Ορφέα και πολλούς άλλους. Ο Όμηρος αποτελεί ξεχωριστό κεφάλαιο με την επική και έμμετρη ποίηση του.
Ο χορός ήταν ένα ξεχωριστό κεφάλαιο, που στην αρχή λειτουργούσε αυτόνομα, όπως φανερώνουν αγγεία και εδώλια που ανάγονται στην πρωτομινωική εποχή.  
Το 1000 π.Χ. ο χορός ξεκινά να συνδέεται και με τη μουσική. Αφορούσε θρησκευτικά θέματα(π.χ. Απολλώνιος), επικά (Όμηρος), πάθους (Διονυσιακός), έρωτα (Σαπφώ) και σε μεγάλες γιορτές, π.χ στα μεγάλα Διονύσια των Αθηνών, υπήρχαν διθυραμβικές παραστάσεις και επίσης τη Πυρρίχη, χορός από οπλισμένους άνδρες.

7.     ΘΕΑΤΡΟ
Κάθε πόλη κράτος είχε το δικό της θέατρο. Τα πρώτα ελληνικά θέατρα συνδέονται με την λατρεία του Διονύσου. Ο ανοιχτός κυκλικός χώρος που λατρευόταν ο θεός με την πάροδο του χρόνου και την εξέλιξη του διθυράμβου σε δράμα μετασχηματίστηκε βαθμιαία στη συγκεκριμένη αρχιτεκτονική μορφή του αρχαίου θεάτρου.
Θέατρο Ηρώδου του Αττικού, Επιδαύρου, Δωδώνης, Δελφών, Άργους, Μυκηνών, Σπάρτης, Φιλίππων και πάρα πολλά άλλα. Χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι η ακουστική τους και η αρχιτεκτονική τους διάσταση.
Το θέατρο σαν τέχνη εξελίχθηκε πολύ γρήγορα με τις τραγωδίες και τις κωμωδίες που αναφέρω παρακάτω.

8.    ΤΡΑΓΩΔΙΑ - ΚΩΜΩΔΙΑ 
Οι αρχαίες τραγωδίες πραγματεύονταν κυρίως προβλήματα συνείδησης, αξιών και ηθικών προτεραιοτήτων. Όλες σχεδόν είχαν πένθιμη και βίαιη κατάληξη. Η δικαιοσύνη πανταχού παρούσα, ήταν πάντα αμείλικτη.
Υπήρξαν μεγάλοι τραγωδοί και τα έργα τους ακολουθούν τους αιώνες, σαν να γράφηκαν για το σήμερα.
Αισχύλος: Ορέστεια , Πέρσαι, Ικέτιδες, Προμηθέας Δεσμώτης και επτά επί Θήβας. 
Σοφοκλής:  Αντιγόνη, Οιδίπους Τύραννος, Ηλέκτρα, Φιλοκτήτης, Τραχίνιαι, Αίας και Οιδίπους επί Κολωνώ.
Ευριπίδης: Τρωάδες, Εκάβη, Ανδρομάχη και Ρήσος, Ιφιγένεια η εν Αυλίδι, Ιφιγένεια η εν Ταύροις, Ορέστης, Ηλέκτρα, Ελένη, Φοίνισσαι, Άλκηστης, Ιππόλυτος, Μήδεια, Βάκχαι, Ικέτηδες, Ίων, Ηρακλείδαι, Ηρακλής και ένα σατυρικό δράμα Κύκλωψ.
Χαρακτηριστικό της κωμωδίας στην αρχαία Ελλάδα, ήταν η πολιτική και κοινωνική σάτυρα με κύριο εκφραστή τον Αριστοφάνη. (Αχαρνής, Ιππείς, Νεφέλες, Σφήκες, Ειρήνη, Όρνιθες, Λυσιστράτη, Θεσμοφοριάζουσες, Βάτραχοι, Εκκλησιάζουσες, Πλούτος)


9.    ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ – ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ 
Σόλων ο δίκαιος: Έτσι έμεινε στην ιστορία, ο πρώτος ουσιαστικά νομοθέτης του κόσμου, ο Σόλων ο Αθηναίος. Οι νόμοι που θέσπισε, αποτέλεσαν τις βάσεις της νομολογίας και την αρχή της νομικής επιστήμης. Στους νόμους  υπέρ των φτωχών, (Σεισάχθεια) απελευθέρωση των δούλων, συμμετοχή όλων στην εκκλησία του Δήμου, θέσπιση κοινωνικής πρόνοιας, επιμόρφωση των παιδιών, καταρράκωση της πορνείας και μαστροπείας και ενίσχυση του γάμου με οικονομικά κίνητρα, ίδρυσε την Ηλιαία, ένα λαϊκό δικαστήριο με πολλά μέλη, σαν αντίβαρο του Άρειου Πάγου, για θέματα απονομής δικαιοσύνης.
Συνολικά ο Σόλων ρύθμισε πάνω σε νέες βάσεις το δημόσιο, το ιδιωτικό και το ποινικό δίκαιο. Οι νόμοι του δημοσιεύτηκαν γραμμένοι σε ξύλινες τετράγωνες στήλες, οι οποίες στένευαν προς τα πάνω και στρέφονταν γύρω από ένα άξονα, γι' αυτό και ονομάστηκαν "άξονες" ή "κύρβεις". Η νομοθεσία του Σόλωνα επέδρασε θετικά στην εξέλιξη του δικαίου όπως επίσης στη κοινωνική, οικονομική, πολιτική και πολιτειακή εξέλιξη της Αθήνας. Δίκαια ο Σόλων θεωρείται παγκόσμια ο πατέρας του αστικού δικαίου.

Η παιδαγωγική ήταν γνωστή στην αρχαία Ελλάδα από τον 6ο αιώνα π.Χ. Στη Λέσβο υπήρχαν σχολεία αποκλειστικά για κορίτσια, στα οποία η λυρική ποιήτρια Σαπφώ δίδασκε τρόπους καλής συμπεριφοράς, όπως επίσης ποίηση και μουσική.
Ο Σωκράτης ήταν ο παιδαγωγός της αλήθειας και της δικαιοσύνης, ενώ ο Αριστοτέλης με τη διαρκή έρευαν και αναζήτηση που ζητούσε από τους μαθητές του, όξυνε το  μυαλό τους κάνοντας τους να βλέπουν τα πράγματα από όλες τις γωνίες. Ο Αριστοτέλης αποτελεί το δάσκαλο της παιδαγωγικής μέχρι και σήμερα.

10.  ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ
Οι πρώτες μυθικές παραστάσεις που έχουν διασωθεί ανάγονται στον Όμηρο (Ηλιάδα και Οδύσσεια)  και στον Ησίοδο (Χάος, Γη, Σκοτάδι και Έρως)
Αυτοί δίδαξαν  την καταγωγή των θεών (θεογονίες) και τη γένεση του κόσµου (κοσμογονίες) για τη ζωή και τους ανθρώπους. Αυτή είναι και η βάση της φιλοσοφίας, που πραγματεύεται κατ’ αρχή την ύπαρξη  μας και στη συνέχεια τις δομές που συνιστούν τις επιστήμες, τις τέχνες και τις τεχνικές, τα γράμματα και τον πολιτισμό.
Ίωνες, Ορφικοί, Πυθαγόρειοι, Ηράκλειτος, Ελεάτες Ατομικοί, Σοφιστές, Σωκράτης, Πλάτων, Αριστοτέλης, Επίκουρος, Επτά σοφοί, Στωικοί…
Η φιλοσοφία δεν μπορεί να αναλυθεί σε ένα τέτοιο κείμενο, η ‘’Βικιπαίδεια’’ στο παρακάτω λήμμα είναι άρτια ενημερωμένη.

    11.   ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ 
Είναι η ιστορική καταγραφή του ανθρώπου μέσα στη κοινωνία που ζει σε συνάρτηση πάντα με την ιστορία και τα φυσικά γεγονότα ( πλημμύρες, σεισμοί κ.α) που συνέβαιναν εκείνη τη περίοδο. 
Ηρόδοτος: Χαρακτηρίζεται σαν ο  ‘’Ο πατέρας της ιστορίας’’. Ταξίδεψε πάρα πολύ στο γνωστό τότε αρχαίο κόσμο όπου υπάρχουν ζωντανές περιγραφές και ιστορικά στοιχεία σε όλα τα συγγράμματα του. Ασχολήθηκε με τη βοτανολογία, τη χημεία και την ιατρική και επίσης το μεγαλύτερο του επίτευγμα είναι ότι έγραψε για τα χρονικά της εποχής ‘’Παγκόσμια Ιστορία’’ δηλ.  Την ιστορία των περσικών πολέμων.  Οι Αλεξανδρινοί μελετητές την χώρισαν σε εννιά βιβλία και έδωσαν στο καθένα το όνομα μιας από τις εννέα μούσες.
Ο Θουκυδίδης που ήταν στρατηγός και ιστορικός ταυτόχρονα, έγραψε την ιστορία του Πελοποννησιακού πολέμου.
Ο Όμηρος, μπορεί επίσης να καταταχθεί στην κατηγορία αυτή μιας και στα επικά του ποιήματα περιγράφει το Τρωικό πόλεμο.
Ο Ξενοφώντας (Κύρου ανάβασις, Αγησίλαος), ο Στράβων (Γεωγραφικά), ο Πλούταρχος (Βίοι παράλληλοι) καθώς επίσης και πολλοί άλλοι.

12.   ΙΑΤΡΙΚΗ - ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ 
Ασκληπιός:  Λατρευόταν σαν Θεός, ο  ναός του ήταν στην αρχαία Επίδαυρο και υπήρχαν παντού διάσπαρτα ‘’Ασκληπιεία’’ με σημαντικότερο αυτό στη Κω. Στο ιερό του Ασκληπιού βρέθηκαν νυστέρια, σημάδι ότι εκεί γίνονταν χειρουργικές επεμβάσεις.
Αλκμαίων:  Προσωκρατικός φιλόσοφος και θεμελιωτής της ιατρικής, αφού πρώτος υποστήριξε ότι ο εγκέφαλος είναι το κέντρο των αισθήσεων και όλων των οργανικών λειτουργιών.
Ιπποκράτης: Θεωρείται ο πατέρας της ιατρικής, σαν προσφορά στις μελέτες και στα συγγράμματα που άφησε και που αναφέρονται και καλύπτουν το μεγαλύτερο φάσμα ιατρικών θεμάτων.  Ίδρυσε την Ιπποκράτειο Σχολή και ήταν ο πρώτος που συνταγογράφησε. Καθιέρωσε τη κλινική εξέταση και έκανε συνεχώς ‘’σεμινάρια’’ σε γιατρούς και ασθενείς, καταργώντας τις προκαταλήψεις και τις δαιμονολογίες που υπήρχαν σε σχέση με τις διάφορες νόσους.  Άφησε σημαντικά συγγράμματα για την ανατομία, για τη καρδιά, για το παιδί, για την διατροφή, για τους αδένες, για τα οστά… και πάρα πολλά ακόμα!
Αριστοτέλης και Πλάτωνας: Παρά του ότι δεν ήταν γιατρός κανένας τους ασχολήθηκαν με την επιστήμη της ιατρικής. Ιδιαίτερα ο Αριστοτέλης ο οποίος σπούδασε στη συνέχεια, έθεσε τις βάσεις για τη γενική ανατομική και ιστολογία.
Τα φάρμακα ήταν σημαντικά στην ανάρρωση και κατασκευάζονταν από βότανα κυρίως και σπάνια από ζωντανούς οργανισμούς.
Παραδείγματα:
Αμάρυνθος: τον χρησιμοποιούσαν σαν φάρμακο για τα μάτια και τ’ αυτιά , ενώ τα φύλλα του τα έριχναν μέσα σε κρασί που έπιναν για την ταινία του εντέρου
Αντράκλα: Ο Διοσκουρίδης συνιστά την “ανδράχνη”, όπως την ονομάζει, για τον πονοκέφαλο, το έλκος, τα νοσήματα της κύστης και της σπλήνας, για την καούρα του στομάχου και για τα μάτια. Θεωρείται ακόμα και σήμερα και χρησιμοποιείται σαν διουρητικό και χρήσιμη στις χολολιθιάσεις.
Απήγανος: Αντίδοτο για τα δαγκώματα των φιδιών και άλλων δηλητηριάσεων, αλλά και αποτελεσματικό φάρμακο για τη δύσπνοια σύμφωνα με το Διοσκουρίδη. Επίσης οι Ιπποκράτειοι τον χρησιμοποιούσαν και εναντίον της υστερίας.
Αψίνθιον ή αψιθιά: Ένα από τα γνωστότερα και τα πιο πικρά φυτά, αλλά πολύ αποτελεσματικό σύμφωνα με  τον Ιπποκράτη. Οι Αρχαίοι Έλληνες την ονόμαζαν “Αρτεμισία”, επειδή την είχαν αφιερώσει στην θεά Άρτεμη και τη χρησιμοποιούσαν οι παρθένες της εποχής εκείνης για εμμηναγωγό.  Μουσκεμένη σε λευκό κρασί ήταν αντίδοτο για την αντιμετώπιση του τετάνου.
Μετά τον Ιπποκράτη όλα τα εργαλεία που χρησιμοποιούσαν στειρώνονταν κανονικά και επίσης έκαναν πολλές ορθοπεδικές επεμβάσεις, παρακεντήσεις, νεφροτομές, ανατρήσεις κρανίου και αποκοπή άκρων σε περίπτωση γάγγραινας.

13.   ΝΑΥΠΗΓΙΚΗ και ΝΑΥΤΙΛΙΑ, ΕΜΠΟΡΙΟ
Οι αρχαίοι Έλληνες λόγω στης γεωγραφικής θέσης την οποία κατείχαν, στην καρδία της Μεσογείου, είχαν αναπτύξει στενές εμπορικές επαφές με τους γειτονικούς τους λαούς ήδη από την εποχή του Χαλκού.
Αρχαιολογικά ευρήματα δείχνουν ότι στο Αιγαίο κυκλοφορούσαν οι πρώτες μορφές πλοίων απ' το 7000 π.Χ. Οι πρώτοι γνωστοί που εμφανίζονται είναι οι Κυκλαδίτες με τα Θηραϊκά πλοία, 3000 - 2000 π.Χ. που δίνουν την θέση τους στους Κρήτες της Μινωικής περιόδου με τα Μινωικά πλοία,1700-1450 π.Χ.  Οι Μινωίτες με τον αξιοθαύμαστο πολιτισμό τους, μη έχοντας εσωτερικές διαμάχες ή εξωτερικές απειλές και όντας εξαιρετικοί ναυτικοί, δημιούργησαν μια θαλασσοκρατορία η οποία βασιζόταν στο θαλάσσιο εμπόριο αλλά και στην πειρατεία.
Η τριήρης που ήταν ένα κατασκευαστικό επίτευγμα εκείνης της εποχής. Ήταν ένα ταχύτατο, κωπήλατο πολεμικό πλοίο που κατασκευάστηκε από τους Αρχαίους Κορίνθιους. Αποτέλεσε την εξέλιξη της ‘’διήρης’’ που ως τότε κυριαρχούσε στην αρχαία Ιωνία, Κύπρο και Φοινίκη.
Η ναυτιλία που αναπτύχθηκε ήταν μεγάλη, το ίδιο και το εμπόριο που δεν είχε να κάνει μόνο με συναλλαγές προϊόντων αλλά και ανταλλαγές γνώσεων και πολιτισμών. Για παράδειγμα οι Έλληνες υιοθέτησαν τη γραφή από τους Φοίνικες, που την είχαν ανακαλύψει πρώτοι! Σίγουρα το αντάλλαγμα θα ήταν πολύ μεγάλο!
Η ραγδαία αύξηση του πληθυσμού είχε σαν φυσικό επακόλουθο την λεγόμενη ‘’στενοχωρία’’ δηλαδή την έλλειψη καλλιεργήσιμων εκτάσεων. Οπότε η ανάγκη για νέες εκτάσεις έγινε επιτακτική. Αλλά δεν ήταν μόνο η ‘’στενοχωρία’’ που ώθησε τους Έλληνες σε αυτήν την εξάπλωση. Υπήρχαν και καθαρά εμπορικοί προσανατολισμοί καθότι οι Έλληνες ναι μεν ήταν αυτάρκης και βασίζονταν κυρίως στην γεωργία και την κτηνοτροφία αλλά υπήρχε έλλειψη χαλκού, κασσίτερου και άλλων πολύτιμων λίθων. Και αυτό έκανε την ανάγκη εξεύρεσης κοιτασμάτων πλούσιων σε μεταλλεύματα επιτακτική καθώς με την συνεχή εξέλιξη της μεταλλουργίας και την έλλειψη κοιτασμάτων στον ελλαδικό χώρο,  γιατί εκτός από τα μεταλλεία του Λαυρίου δεν υπήρχε τίποτε άλλο. Επεκτάθηκαν κυρίως στη κάτω Ιταλία, όπου ίδρυσαν πολλές αποικίες, Ιμέρα, Τάραντας κ.α.


14.   ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ - ΠΤΗΤΙΚΗ
Πρώτοι οι Έλληνες εξερεύνησαν τη Γεωγραφία και την θεώρησαν σημαντική επιστήμη. ο Όμηρος, ο Ηρόδοτος, ο  Θαλής ο Μιλήσιος, ο Ερατοσθένης, ο Ίππαρχος, ο Στράβων και ο Αριστοτέλης συνέβαλαν πολύ με τα έργα και τα βιβλία τους στην καταγραφή του τότε αρχαίου κόσμου.
 Σε σύγγραμμα του Ηροδότου αναφέρεται η Ισπανία, οριοθετείται και γεωγραφικά. Ο Αρισταγόρας, τύραννος της Μιλήτου, όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος, είχε μια πλάκα στη κατοχή του όπου επάνω απεικονίζονταν η Μεσόγειος θάλασσα και οι ξηρά που την περιέβαλλε.  Όλοι οι φιλόσοφοι που αναφέρω πιο πάνω στα έργα τους αναφέρονται λεπτομερώς σε γεωγραφικά σημεία, άγνωστα ως τότε στους υπόλοιπους λαούς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα  ο Αρίσταρχος από τη Σάμο, ο οποίος ανακάλυψε το ηλιοκεντρικό σύστημα δυο χιλιάδες χρόνια πριν τον Κοπέρνικο. Ο εν λόγω φιλόσοφος είχε θητεύσει στη σχολή του Αριστοτέλη στην Αθήνα, από τα πολλά έργα που είχε συγγράψει διασώζονται ελάχιστα αποσπάσματα, διατύπωσε πάντως με σαφήνεια ότι η Γη περιστρέφεται γύρω από τον ήλιο με αποτέλεσμα να κατηγορηθεί για ασέβεια.

Τα πύρινα άλογα που αναφέρει η Ελληνική μυθολογία, ο φτερωτός Ερμής,  ο Δαίδαλος και ο Ίκαρος, ο Πήγασος και ίσως και άλλα που μου διαφεύγουν, μας παραπέμπουν σε σκέψεις για το τι θα μπορούσε να έχει ίσως εφευρεθεί σε σχέση με τη πτητική. Αν λάβουμε υπόψη μας τη δαιμονοποίηση, πως ο άνθρωπος δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να υπερβεί το θείο, μπορούμε ίσως να υποψιαστούμε ότι πολλές ίσως από τις εφευρέσεις που έγιναν στη συνέχεια, πιθανόν να καταστράφηκαν ηθελημένα.

15.  ΟΧΥΡΩΣΗ – ΣΤΡΑΤΟΣ
Οι πόλεις κράτη εκείνης της εποχής, έχουν να επιδείξουν μια οχύρωση που ξεπερνά τα όρια των δυνατοτήτων της μηχανικής. Προϊστορικά λοιπόν η οχύρωση της Αθήνας έγινε με το ‘’Κυκλώπειο Τείχος’’ και το ‘’Πελαργικό’’ που περιέβαλλαν τον ιερό βράχο της Ακρόπολης περί τα τέλη του 2000 π.Χ.  Πιθανολογείται ότι έγινε όταν βασιλιάς στην Αθήνα ήταν ο Θησέας. Η οχυρωματική τεχνική των Ελλήνων μοιάζει πολύ με αυτή  των Χετταίων και των Ασσυρίων.
Το ‘’Θεμιστόκλειο Τείχος’’ έγινε από το στρατηγό Θεμιστοκλή, στο λιμάνι των Αθηνών, στη σημερινή πόλη του Πειραιά, στο λιμάνι Ζέας από όπου ξεκινούσαν, τα ‘’Μακρά Τείχη’’.Είχαν συνολικό μήκος  6.500 μέτρα, πάχος 5 μέτρα και και η διάμετρος των ενδιάμεσων κυκλικών πύργων ήταν 10 μέτρα. Για εκείνη την εποχή  αυτό το έργο θεωρήθηκε πολύ μεγάλο.
Επίσης να επισημάνω ότι ο πρώτος τακτικός στρατός στον αρχαίο κόσμο ήταν στην Αρχαία Σπάρτη. Η δομή και η πειθαρχία, οι αρχές και η εκγύμναση, η εκπαίδευση και οι στερήσεις που επιβλήθηκαν στους στρατιώτες, για να μπορέσουν να αντέχουν σε όλες τις συνθήκες, αποτέλεσε το μπούσουλα για την μετέπειτα εξέλιξη του στρατού.

Να σας ομολογήσω ότι ψάχνοντας τα στοιχεία και τις πληροφορίες που κατάφερα να βρω, έμεινα έκπληκτη για μια ακόμα φορά. Μεγαλώνοντας και έχοντας περισσότερες εμπειρίες ζωής, μπόρεσα να αντιληφθώ τη δύναμη της ψυχής, το θάρρος των αρχαίων Ελλήνων και τη δίψα για γνώση… Να σταθώ λοιπόν  σ’ αυτό που με εκφράζει περισσότερο απ’ όλα… Δίψα για γνώση.
 ‘’Εν οίδα ότι ουδέν οίδα.

Κείμενο : Άννα Γαλανού

Δευτέρα, 4 Νοεμβρίου 2013

Παλιός Ελληνικός Κινηματογράφος

 Οι Αθηναίοι είδαν για πρώτη φορά σινεμά την άνοιξη του 1898 σε μια αίθουσα για τυχερά παιχνίδια στην Πλατεία Kολοκοτρώνη. Οι ταινίες που προβάλλονταν εναλλάξ ήταν δύο: ‘’Η άφιξη του τραίνου’’ και  ‘’Η έξοδος των εργοστασίων’’, των αδελφών Λυμιέρ. Ως τότε η διασκέδαση των Αθηναίων περιοριζόταν στο μελόδραμα, στην οπερέτα, στο κωμειδύλλιο, στο κλασικό θέατρο και στο Kαραγκιόζη, ενώ οι πρώτες επιθεωρήσεις άρχισαν να κάνουν δειλά την εμφάνισή τους. Ο κινηματογράφος, σαν νέα μορφή τέχνης, άργησε πολύ να γίνει αποδεκτός κι έτσι χωρίς χρήματα και μέσα δεν έγιναν ούτε αξιόλογες προσπάθειες από νέους δημιουργούς. Το 1906 ήρθε από την Aίγυπτο ένας Γάλλος οπερατέρ ονομαζόμενος Λεόν. Κινηματογράφησε τους ενδιάμεσους Oλυμπιακούς Aγώνες που εκείνη τη χρονιά έγιναν στην Αθήνα. Έτσι ο Λεόν καταγράφηκε σαν το πρώτο σκηνοθέτη στην Ελλάδα, αφού στη συνέχεια και με αφορμή τους αγώνες έκανε μια μικρή ταινία σαν αφιέρωμα στη χώρα μας. Το κοινό υποδέχτηκε θερμά το ζουρνάλ του Λεόν καθώς και μια άλλη ταινία που τραβήχτηκε τον επόμενο χρόνο, τη γιορτή του βασιλέα Γεωργίου A'.
Σημ: Το ζουρνάλ, προπομπός του ντοκιμαντέρ, είναι η καταγραφή με τη κάμερα της βιτρίνας των γεγονότων, αποκομμένα ή επιλεγμένα από το ιστορικό και πολιτικό γίγνεσθαι. Συνήθως επικροτεί και εκθειάζει την αρμονία της υπάρχουσας κοινωνικής καθημερινότητας, χωρίς αναφορές στην εκάστοτε υπάρχουσα πολιτική κατάσταση. 

Ο Ελλληνικός κινηματογράφος πρωτοεμφανίζεται το 1906 με τους αδελφούς Γιαννάκη και Μίλτο Μανάκη ή Μανάκια. Η Ελλάδα ακόμα τότε βρισκόταν υπό το καθεστώς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που όμως είχε ήδη αρχίσει να φυλλοροεί. Οι αδελφοί Μανάκια κινηματογραφούν στα χωριά και στις πόλεις της Μακεδονίας, θέματα που έχουν σχέση με τη φύση. Δημιουργούν ένα τεράστιο αρχείο που αποτελείται περίπου από 60 ταινίες. Ένα χρόνο αργότερα, το 1907 ανοίγει το πρώτο σινεμά στην Αθήνα προβάλλοντας τις ταινίες που προανέφερα, όπως και των αδελφών Μανάκια. Η προσέλευση κόσμου είναι τεράστια.Ουσιαστικά η πρώτη εταιρεία παραγωγής ταινιών ιδρύθηκε στην Aθήνα το 1910 με τίτλο ‘’Aθηνά Φιλμς’’ από τον κωμικό Σπύρο Δημητρακόπουλο και η πρώτη της ταινία αφορούσε  τη ζωή των νεαρών Ελλήνων πριγκίπων. Ύστερα από αυτό γυρίστηκε άλλη μια ταινία με τίτλο ‘’Η τύχη της Μαρούλας’’, που αποτελούσε την πρώτη ελληνική ταινία με αξιώσεις στοιχειώδους καλλιτεχνικού και τεχνικού επιπέδου. Ο Σπύρος Δημητρακόπουλος ήταν επίσης πρωταγωνιστής και σκηνοθέτης και με το όνομα Σπυριντιών γύρισε στη συνέχεια μια σειρά κωμικών ταινιών. Διασώθηκαν τέσσερις ταινίες μικρού μήκους: ‘’Kβο βάντις Σπυριντιών’’, ‘’O Σπυριντιών μπέμπης’’, ‘’O Σπυριντιών χαμαιλέων’’ και ‘’Oι δύο τυχεροί’’.  Το κοινό τις δέχτηκε με ευχαρίστηση γιατί ως τότε διασκέδαζε μόνο με τον Καραγκιόζη. Ο Σπυριντιών είχε κωμικοτραγική εμφάνιση και μια τεράστια κοιλιά! Πρότυπο του ηθοποιού λέγεται ότι ήταν ένας άλλος χοντρός της εποχής, ο Αμερικανός Φάτι Aρμπάκλ. 
Το 1912 ξεκινά για την Ελλάδα μια δεκάχρονη βασανιστική πορεία που αρχίζει με τους Bαλκανικούς Πολέμους και συνεχίζεται με τον A' Παγκόσμιο Πόλεμο και με το δράμα της Mικρασίας στη συνέχεια.
Το 1914 η εταιρία παραγωγής, ‘’Άστυ Φιλμ’’ ξεκινά τη παραγωγή ταινιών μεγάλης διάρκειας και η πρώτη ταινίας μεγάλου μήκους είναι ‘’Η Γκόλφω’’, γνωστή μέχρι τότε μόνο σαν θεατρικό έργο.
Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1914 – 1918) δεν γυρίζεται καμιά ταινία, όμως στις αίθουσες που εξακολουθούν να λειτουργούν προβάλλονται πολεμικά επίκαιρα, τα οποία με ελάχιστα μέσα και πολλές δυσκολίες καταφέρνουν να κινηματογραφήσουν  ο Δημήτρης Γαζιάδης και ο Γεώργιος Προκοπίου.
Ο πόλεμος τελειώνει και το 1920 προβάλλεται η ταινία ‘’Ο Βιλλάρ στα γυναικεία λουτρά του Φαλήρου’’, και η προβολή της συνεπάγεται μεγάλη εμπορική επιτυχία. Ο πρωταγωνιστής Βιλλάρ (ψευδώνυμο του Κρητικού Νικολάου Σφακιανού ή Σφακιανάκη) αποθεώνεται μέχρι να εμφανιστεί ο επόμενος ‘’ονειροπόλος’’, όπως χαρακτηρίστηκε πρωταγωνιστής, Μιχαήλ Μιχαήλ του Μιχαήλ! Την ίδια χρονική περίοδο ο Αχιλλέας Μαδράς γυρίζει τη ‘’Μαρία Πενταγιώτισσα’’,  τη ‘’Tσιγγάνα των Aθηνών’’,  το ‘’Πρόσφυγες του πολέμου’’ και το ‘’Μάγο της Αθήνας’’.
H λογοκρισία  που επέβαλε η δικτατορία του Πάγκαλου το 1925, έκοψε κυριολεκτικά τα φτερά σε φερέλπιδες κινηματογραφιστές που ήδη με πενιχρά μέσα και ελάχιστα χρήματα προσπαθούσαν να γυρίσουν κάποιες ταινίες. Η αστυνομία ήλεγχε εξονυχιστικά κάθε ταινία, χρειαζόταν ειδικές άδειες για να γυριστούν σκηνές με συμμετοχή κόσμου με αποτέλεσμα στην περίοδο αυτή να υπάρχουν ελάχιστες, επί το πλείστον, κωμικές ή δραματικές ταινίες… και φυσικά τα γνωστά μας αργότερα, επί χούντας Παπαδόπουλου, επίκαιρα. Από το 1928 μέχρι και το 1931 εμφανίστηκε μια αξιόλογη εταιρία παραγωγής η ‘’Νταγκ Φιλμ’’.  Οι ταινίες που την χαρακτηρίζουν είναι ιστορικές και μεταφορές λογοτεχνικών μυθιστορημάτων στο σινεμά. Το 1928 ο Δ. Γαζιάδης σκηνοθετεί τη ταινία ‘’Έρως και κύματα’’ το 1929 την ‘’Aστέρω’’ (ποιμενικό δράμα) και το 1931 ο Ορέστης Λάσκος τη ταινία ‘’Δάφνις και Χλόη’’, όπου για πρώτη φορά εμφανίζεται γυμνό στον Ευρωπαϊκό σινεμά. Ακολουθεί το 1932 ο Δ. Τσακίρης με τη ταινία ‘’ Ο Αγαπητικός της Βοσκοπούλας’’ σε παραγωγή της ‘’Ολύμπια Φιλμ’’ με κορύφωση ένα χρόνο αργότερα το έργο “Οι Απάχηδες των Αθηνών”. Η επιτυχημένη αυτή οπερέτα του Νίκου Χατζηαποστόλου μεταφέρεται στο σινεμά με μουσική επένδυση και για πρώτη φορά ακούγονται σε ταινία τραγούδια. 
Το 1939 εμφανίζεται στο προσκήνιο ο Φιλοποίμην Φίνος. Ένα πρόσωπο που θα χαράξει με την παρουσία του τις Ελληνικές παραγωγές ταινιών και θα βάλει τη σφραγίδα του σε ένα πλήθος από αυτές. Ιδρύει με κάποιους άλλους τα "Ελληνικά Κινηματογραφικά Στούντιο" και αμέσως μετά γυρίζει την πρώτη του ταινία σαν παραγωγός και σκηνοθέτης ‘’Το τραγούδι του χωρισμού’’ κι αυτή είναι η πρώτη και η τελευταία ταινία που σκηνοθετεί.
Στο πόλεμο του 1940 και στη Γερμανική κατοχή που ακολούθησε ενώ όλα δείχνουν να καταρρέουν ο Φίνος που ήρθε για να μείνει, ιδρύει το 1942 τη ‘’Φίνος Φιλμ’’, που όλοι γνωρίζουμε.
Κατά τη διάρκεια της κατοχής γυρίζονται δυο ταινίες. Το 1943 ‘’Η φωνή της καρδιάς’’ σε σκηνοθεσία Δ. Ιωαννόπουλου, και το 1944 ‘’Τα χειροκροτήματα’’ σε σκηνοθεσία Γιώργου Τζαβέλα. Κεντρικός πρωταγωνιστής και στις δυο αυτές ταινίες είναι ο νεαρός τότε Δημήτρης Χορν, που δημιουργεί μεγάλη αίσθηση με τη παρουσία του στο πανί. Το 1944 η μεγάλη ηθοποιός Κατίνα Παξινού, τιμάται με το Όσκαρ Β΄ γυναικείου ρόλου για την ερμηνεία της στην ταινία ‘’Για ποιόν χτυπάει η καμπάνα’’.
Τελειώνει ο πόλεμος όμως στην Ελλάδα ο εμφύλιος δεν επιτρέπει να γυριστεί σχεδόν καμιά ταινία. Εξορίες, αλληλοσκοτωμοί, διώξεις και τρόμος. Πού καιρός για τέχνη!
Με το τέλος του εμφυλίου και αρχές του 1950 ξεκινά και πάλι η παραγωγή ταινιών και μάλιστα με έντονο πλέον ρυθμό. Ο κόσμος γεμίζει τις αίθουσες και οι πρώτες εμπορικές και εισπρακτικές επιτυχίες είναι γεγονός.
Νέοι δημιουργοί, σκηνοθέτες, ηθοποιοί και συνθέτες αποτελούν το παζλ αυτών των ταινιών. 
1951: Γρηγόρης  Γρηγορίου ‘’Πικρό Ψωμί’’,
          Νίκος Κούνδουρος ‘’Μαγική πόλη’’,
1955: Μιχάλης Κακογιάννης ‘’Στέλλα’’,
           Γιώργος Τζαβέλας ‘’Η κάλπικη λύρα’’,
1956: Νίκος Κούνδουρος  ‘’Ο Δράκος’’,
          Μιχάλης Κακογιάννης ‘’Το κορίτσι με τα μαύρα’’

Την ίδια ακριβώς περίοδο η ‘’Φίνος Φιλμ’’ αρχίζει να δημιουργεί το ελληνικό εμπορικό σινεμά, με τις περισσότερες ταινίες της να κάνουν εισπρακτικό ρεκόρ. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960 ο ελληνικός κινηματογράφος έχει μια σταθερή ανοδική πορεία και ένα υπερβολικά μεγάλο αριθμό ταινιών, δυσανάλογο με τον πληθυσμό της χώρας μας. Όλες όμως αυτές τις ταινίες ο κόσμος τις αγκαλιάζει και τις χειροκροτεί. Αναδεικνύονται λαμπροί πρωταγωνιστές, σκηνοθέτες, συνθέτες, τραγουδιστές, χορευτές και ένας μεγάλος αριθμός ηθοποιών που μας κράτησαν μας κρατούν και θα μας κρατούν συντροφιά για πολλά ακόμα χρόνια.
 Το 1960 ξεκινάει το φεστιβάλ κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης, σημαντικό γεγονός για την προώθηση του Ελληνικού κινηματογράφου, ενώ την ίδια χρονιά η Μελίνα Μερκούρη βραβεύεται στο φεστιβάλ των Καννών για την ερμηνεία της στο ‘’Ποτέ την Κυριακή’’ του Ζυλ Ντασέν και ο Μάνος Χατζιδάκις στην ίδια ταινία παίρνει το Όσκαρ τραγουδιού για τα ‘’Παιδιά του Πειραιά’’.
Τα σύνορα είναι πλέον ανοικτά για το Ελληνικό σινεμά. Το 1963 ο Νίκος Κούνδουρος στο φεστιβάλ του Βερολίνου βραβεύεται με την Αργυρή Άρκτο για τη σκηνοθεσία του στις ‘’Μικρές Αφροδίτες’’, ενώ την ίδια χρονιά   ‘’Ο Αλέξης Ζορμπάς’’ του Μιχάλη Κακογιάννη παίρνει 3 Όσκαρ, ενώ με την τραγωδία ‘’Ηλέκτρα’’ βραβεύεται στο Φεστιβάλ των Καννών.
Ένας μεγάλος επίσης σκηνοθέτης του ελληνικού κινηματογράφου υπήρξε ο θεατρικός συγγραφέας Αλέκος Σακελλάριος, με 200 θεατρικά έργα και 60 κινηματογραφικά σενάρια και με ταινίες όπως : ‘’Οι Γερμανοί ξανάρχονται’’, ‘’Ένας ήρωας με παντούφλες’’, ‘’Ένα βότσαλο στη λίμνη’’, ‘’Σάντα Τσικίτα’’, ‘’Θανασάκης ο πολιτευόμενος’’, ‘’Δεσποινίς ετών 39’’, ‘’Ούτε γάτα, ούτε ζημιά’’, ‘’Μακρυκωσταίοι και Κοντογιώργηδες’’, ‘’Ο φίλος μου ο Λευτεράκης’’, ‘’Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο’’, ‘’Η θεία απ' το Σικάγο’’, ‘’Η καφετζού’’, ‘’Η κυρά μας η μαμή’’, ‘’Ο Ηλίας του 16ου’’, ‘’Το ξύλο βγήκε απ'τον Παράδεισο’’, ‘’Τα κίτρινα γάντια’’, ‘’Αλίμονο στους νέους’’, ‘’Η Αλίκη στο ναυτικό’’, ‘’Πολυτεχνίτης κι ερημοσπίτης’’, ‘’Χτυποκάρδια στο θρανίο’’, ‘’Το δόλωμα’’, ‘’Υπάρχει και φιλότιμο’’  και πολλές πολλές ακόμα…
Σημαντικός σκηνοθέτης για τον ελληνικό κινηματογράφο ήταν και ο Βασίλης Γεωργιάδης του οποίου οι ταινίες ‘’Τα κόκκινα φανάρια’’ και ‘’Το χώμα βάφτηκε κόκκινο’’ γνώρισαν παγκόσμια επιτυχία και προτάθηκαν για Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας, ενώ η ταινία ‘’Κορίτσια στον ήλιο’’ προτάθηκε για χρυσή σφαίρα. 
Ο Γιάννης Δαλιανίδης, ήταν ένας σκηνοθέτης, ο οποίος προώθησε και σκηνοθέτησε τις καλύτερες μουσικές κωμωδίες όπως το ‘’Κάτι να καίει’’, ‘’Μερικοί το προτιμούν κρύο’’, ‘’Οι θαλασσιές οι χάντρες’’, ‘’Μια κυρία στα μπουζούκια’’,  ‘’Το κοροϊδάκι της δεσποινίδας’’, ‘’Ο κατήφορος’’, ‘’Ζητείται ψεύτης’’, ‘’Μια ελληνίδα στο Χαρέμι’’, ‘’Ξύπνα Βασίλη’’, ‘’Η Χαρτοπαίχτρα’’ … σε σύνολο πάνω από 70 ταινίες, όλες με τεράστια εμπορική επιτυχία.
Άλλοι σημαντικοί σκηνοθέτες ήταν: Ντίνος Δημόπουλος Τάκης Κανελλόπουλο Πάνος Γλυκοφρύδης, Θανάσης Βέγγος, Βαγγέλης Σερντάρης, Δημήτρης Κολλάτος Ερρίκος Ανδρέου, Γιώργος Σκαλενάκης, Στ. Τατασόπουλος, Ντίμης Δαδήρας, Ο Φίλιππος Φυλακτός, Μ. Καραγάτσης , Άγγελος Τερζάκης , Χρήστος ΣπέντζοςΓιώργος Ζερβός,  Γιώργος Ασημακόπουλος,  Γιώργος Θεοδοσιάδης, Ντίνος Κατσουρίδης, Στέλιος Τατασόπουλος, Ανδρέας Λαμπρινός, Οδυσσέας Κωστελλέτος, Κώστας Ανδρίτσος, Ιάκωβος Καμπανέλλης, Ερρίκος Θαλασσινός,  Γιώργος Διζικιρίκης, Μίμης Φραγκιαδάκης, Όμηρος Ευστρατιάδης, Ρένα Γαλάνη, Κώστας Φέρης, Κώστας Λυχναράς, Άδωνις Κύρου,  Βαγγέλης Σειληνός, Γιώργος Πετρίδης Άγγελος Θεοδωρόπουλος, Δημήτρης Νικολαΐδης, Ροβύρος Μανθούλης, Τάκης Κανελλόπουλος, Παντελής Βούλγαρης, Νίκος Φώσκολος,  Γιώργος Ζερβουλάκος, Σπύρος Καψάσκης, Τζαννή Αλιφέρη, Ηλίας Μαχαίρας, Κώστα Στράντζαλη, Κώστας Καραγιάννης, Χρήστος Κυριακόπουλος, Δημήτρης Αθανασιάδης, Νίκος Τσιφόρος, Ερρίκος Ανδρέου, Παναγιώτης Κωνσταντίνου, Νέστορας Μάτσας, Νίκος Αβραμέας, Μανώλης Σκουλούδης, Φρίξος Ηλιάδης, Δημήτρη Γαλάτη.

Από το 1965  και μετά όλα δείχνουν ότι η πορεία του ελληνικού κινηματογράφου είναι ανοδική με όλο και καινούριους σκηνοθέτες και ηθοποιούς, ταινίες καλλιτεχνικά, πνευματικά και πολιτικά ωριμότερες και με μεγαλύτερη ουσία.
Δυστυχώς αυτή η πορεία ανακόπτεται από τη δικτατορία του 1967. Ξανά λογοκρισία, επίκαιρα, έλεγχος, ξύλο, φυλακίσεις, βασανιστήρια και αγώνας. Πολλοί καλλιτέχνες φεύγουν στο εξωτερικό. Οι μόνες μεγάλες παραγωγές που γίνονται αυτή τη περίοδο είναι του παραγωγού Τζέιμς Πάρις που έχουν ιστορικά, πολεμικά, πατριωτικά θέματα και έχουν την αμέριστη συμπαράσταση της χούντας των συνταγματαρχών. Μέσα όμως στη γενική μαυρίλα δύο ταινίες ‘’Η Αναπαράσταση’’ του Θεόδωρου Αγγελόπουλου το1970 σαρώνει όλα τα βραβεία στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, όπως και οι ‘’Μέρες του ’36’’ του ίδιου σκηνοθέτη δυο χρόνια αργότερα δηλ. το 1972.  Μεσολαβεί το 1971 η ταινία του Παντελή Βούλγαρη, το ‘’Προξενιό της Άννας’’ όπως και ‘’η Ευδοκία’’ επίσης το 1971 του Αλέξη Δαμιανού. Καμιά δικτατορία δεν μπορεί να αναχαιτίσει τη πορεία και το μέλλον του ελληνικού κινηματογράφου.
Αμέσως μετά τη δικτατορία γυρίζεται μια υπέροχη ταινία, σταθμός ‘’Ο θίασος’’ του Θόδωρου Αγγελόπουλου.
Η εμφάνιση της τηλεόρασης ήταν η αρχή του τέλους όλης αυτής της περιόδου για τον ελληνικό κινηματογράφο που τράβηξε στο σπίτι τον κόσμο, αδειάζοντας τις αίθουσες.

Κείμενο, επιμέλεια κειμένου: Άννα Γαλανού